Health Rights.am

2.7 Կյանքի իրավունք

• Բժիշկները հրաժարվում են բուժել թմրամիջոցների գերդոզավորում ուեցած անձին, քանի որ թմրամիջոց գործածելն անօրինական է և առաջացնում է հիվանդի մահը:
• Թմրամիջոց գործածողները մահանում են հիվանդանոցի կողպված հիվանդասենյակում` որպես հրդեհային վատ անվտանգության արդյունք:
• Կառավարությունը կամայական իրավական սահմանափակումներ է սահմանում կյանքը փրկող ՄԻԱՎ-ի կանխարգելման կամ բուժման մատչելիության նկատմամբ:
• Հաստատությունում մահացության մակարդակը հատկապես բարձր է ձմեռային ամիսների ընթացքում` շենքային վատ պայմանների, անհամապատասխան սանիտարական վիճակի և ջեռուցման ու խնամքի վատ որակի պատճառով:
• Հոգեբուժական հիվանդանոցի պացիենտը, որը ինքնասպանություն կարող է գործել, պատշաճ կերպով չի վերահսկվում և արդյունքում իրեն զրկում է կյանքից:

Յուրաքանչյուր մարդ ունի կյանքի իրավունք: Այդ իրավունքը պետք է պաշտպանվի օրենքով: Ոչ ոք չպետք է կամայականորեն զրկվի կյանքից:

Կյանքի իրավունքը «չպետք է նեղ» կամ «սահմանափակ կերպով մեկնաբանվի» և դրա պաշտպանության համար «անհրաժեշտ է, որպեսզի պետությունները դրական միջոցառումներ ձեռնարկեն` … կյանքի տևողությունը երկարացնելու համար»:

• ՄԻԿ-ը, հայտնաբերելով, որ խախտվել է ՔՔԻՄԴ 6-րդ հոդվածը (բացի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասից), երբ առողջ երիտասարդը հիվանդացել է նախաքննության ընթացքում կալանքի կրման ժամանակ, քանի որ չի ստացել որևէ բժշկական օգնություն` չնայած օգնության նրա բազմաթիվ խնդրանքներին և արդյունքում մահացել է, նշել է, որ`
  

  «Պետության պարտաանությունն է ապահովել ազատությունից զրկվածների կյանքի իրավունքը և վերջիններս պարտավոր չեն պաշտպանություն խնդրել … անդամ պետության գործն է տեղյակ լինել, որքան որ խելամիտ կերպով հնարավոր է, ազատությունից զրկման վայրերում պահվող անձանց առողջության մասին: Ֆինանսական միջոցների բացակայությունը չի կարող նվազեցնել այդ պատասխանատվությունը» [42]:

  Քանի որ ազատությունից զրկման վայրում եղել է պատշաճ գործող բժշկական ծառայություն և պետք է տեղյակ լիներ զոհի առողջական վտանգավոր փոփոխությունների մասին, պետությունից պահանջվել է անմիջապես քայլեր ձեռնարկել` ապահովելու համար ազատությունից զրկման վայրերի պայմանների համապատասխանությունը 6-րդ և 10-րդ հոդվածներով ստանձնած իր պարտավորություններին: Նման պարտավորությունները տարածվում են նույնիսկ մասնավոր ընկերությունների կողմից ղեկավարվող հաստատությունների վրա [43]:
• Թեև ՄԻԿ-ը հստակորեն չի ճանաչում հղիության արհեստական ընդհատման իրավունքը, այն նշել է, որ պետությունները պարտավոր են միջոցներ ձեռնարկել` ապահովելու կյանքի իրավունքը հղի կանանց համար, որոնց հղիությունը դադարեցվել է: Դրանով վերջ է դրվում այդ գործողության վրա դրված ընդհանուր արգելքին [44]:

Մասնակից պետությունները վերահաստատում են, որ յուրաքանչյուր մարդ ունի կյանքի իրավունք և պետք է ձեռնարկել անհրաժեշտ բոլոր միջոցառումները` հաշմանդամների համար, մյուսների հետ հավասար հիմունքներով, դրանց արդյունավետ կիրառումն ապահովելու համար:

...

...