Health Rights.am

2.11 Խտրականությունից զերծ մնալու և հավասարության իրավունք

• Ապաստան հայցողներին մերժում են առողջապահական ծառայություններ տրամադրելուց, բացի շտապ բուժօգնությունից:
• Հիվանդանոցներում գնչու կանանց տեղավորում են առանձին մանկաբարձական սենյակներում:
• Թմրամոլները քիչ են ներկայացված ՄԻԱՎ-ի բուժման ծրագրերում, թեև նրանց մեծ մասը ՄԻԱՎ վարակակիր է:
• Բուժքույրերը շիզոֆրենիա ախտորոշում ունեցող կնոջն ասում են, որ որովայնի շրջանի ցավերը «բոլորը քո գլխում են»: Հետագայում նրա մոտ ախտորոշվում է ձվարանների քաղցկեղ:

Բոլոր մարդիկ հավասար են օրենքի առաջ և առանց որևէ խտրականության օրենքով ենթակա են հավասար պաշտպանության: Այդ առնչությամբ որևէ կարգի խտրականություն պետք է արգելվի օրենքով և օրենքը բոլոր անձանց համար պետք է երաշխավորի հավասար և արդյունավետ պաշտպանություն խտրականությունից, ըստ որևէ հատկանիշի, այն է` ըստ ռասայի, մաշկի գույնի, սեռի, լեզվի, կրոնի, քաղաքական կամ այլ համոզմունքների, ազգային կամ սոցիալական ծագման, գույքային վիճակի, ծննդի կամ այլ հանգամանքի:

Սույն դաշնագրի մասնակից պետությունները պարտավորվում են ապահովել, որ սույն դաշնագրում հռչակված իրավունքները կիարականացվեն առանց որևէ խտրականության, այն է` ռասայի, մաշկի գույնի, սեռի, լեզվի, կրոնի, քաղաքական կամ այլ համոզմունքների, ազգային կամ սոցիալական ծագման, ծննդի կամ այլ հանգամանքի կապակցությամբ:

• ՏՍՄԻԿ-ի թիվ 14 ԸՄ 12-րդ կետ. ՏՍՄԻՄԴ-ը նշել է, որ առողջապահական հաստատությունները, ապրանքներն ու ծառայությունները պետք է հասանելի լինեն բոլորի համար անխտիր «և հատկապես բնակչության ամենախոցելի և մեկուսացած հատվածների համար»: Մասնավորապես, նման առողջապահական հաստատությունները, ապրանքներն ու ծառայությունները «պետք է մատչելի լինեն բոլորի համար» և «աղքատ ընտանիքները չպետք է անհամամասնորեն ծանրաբեռնվեն առողջապահական ծախսերով, ի համեմատ հարուստ ընտանիքների»: ՏՍՄԻԿ-ը նաև հորդորել է հատուկ ուշադրություն դարձնել «ազգային փոքրամասնություններին և տեղաբնիկ բնակչությանը, կանանց, երեխաներին, անչափահասներին, տարեցներին, հաշմանդամներին և ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ վարակակիրներին»:
• ՏՍՄԻԿ թիվ 5 ԸՄ 15-րդ կետ. Հաշմանդամության հիմքով խտրականությունը ՏՍՄԻԿ-ը սահմանել է որպես «հաշմանդամության հիմքով ցանկացած տարբերություն, բացառություն, սահմանափակում կամ նախընտրություն կամ ողջամիտ համաձայնություն, որը տնտեսական, սոցիալական կամ մշակութային իրավունքների ճանաչումը, վայելումը կամ իրականացումը չեզոքացնելու կամ խաթարելու ուժ ունի»: Այն շեշտել է, որ անհրաժեշտ է ապահովել, որպեսզի «հաշմանդամություն ունեցող անձանց նկատմամբ խտրականության բացառման սկզբունքը պահպանվի ոչ միայն հանրային առողջության ոլորտում, այլ նաև մասնավոր ոլորտում առողջապահական ծառայություններ մատուցողների կողմից» [74]:
  
  Առողջապահության մատչելիության հարցում տղամարդկանց և կանանց միջև հավասարության ապահովման հետ կապված ՏՍՄԻԿ-ը նշել է, որ դա պահանջում է առնվազն իրավական և այլ խոչընդոտների վերացում, որոնք սեռի հիմքով չեն թույլատրում տղամարդկանց և կանանց դիմել և օգտվել բուժօգնությունից: Սա, ի թիվս այլոց, ներառում է անդրադարձ այնպիսի եղանակներ, որոնցով, սեռային դերերը ազդում են առողջության որոշիչ գործոնների վրա, ինչպիսիք են ջուրն ու սննունդը, վերարտադրողական առողջության դրույթների սահմանափակումների վերացում, կանանց սեռական օրգանների խեղման արգելումը և բուժաշխատողներին համապատասխան ուսուցման տրամադրումը` կանանց առողջության խնդիրներով զբաղվելու համար [75]:



ՌԽՎԿ 5-րդ հոդվածի «ե» կետի iv ենթակետ.

Սույն Կոնվենցիայի 2-րդ հոդվածում շարադրված պարտավորություններին համապատասխան, մասնակից պետությունները պարտավորվում են արգելել ու վերացնել ռասայական խտրականությունն իր բոլոր ձևերով և ապահովել յուրաքանչյուրի իրավահավասարությունն օրենքի առջև` առանց ռասայի, մաշկի գույնի, ազգային կամ էթնիկական ծագման տարբերակման, հատկապես, հետևյալ իրավունքների իրականացման կապակցությամբ. տնտեսական, սոցիալական և մշակութային իրավունքների կապակցությամբ, մասնավորապես` հանրային առողջության, բժշկական օգնության, սոցիալական ապահովության և սոցիալական ծառայությունների իրավունք:

• ՌԽՎԿ թիվ 16 ԸՄ 29-րդ կետ. ՌԽՎԿ-ն առաջարկել է, որպեսզի կոնվենցիայի մասնակից պետությունները, իրենց հատուկ հանգամանքներին համապատասխան, ապահովեն հարգանքը քաղաքացիություն չունեցող անձանց ֆիզիկական և հոգեկան առողջության համապատասխան մակարդակի իրավունքների նկատմամբ` ի թիվս այլ գործողությունների, ձեռնպահ մնալով կանխարգելիչ, բուժիչ և պալլիատիվ ծառայությունների տրամադրումը նրանց մերժելու կամ սահմանափակելու հարցում:
ԿՆԽՎԿ 12-րդ հոդված.

1. Մասնակից պետությունները ձեռնարկում են համապատասխան բոլոր միջոցները` առողջապահության ոլորտում կանանց նկատմամբ խտրականությունը վերացնելու ուղղությամբ, որպեսզի տղամարդկանց և կանանց հավասարության հիման վրա ապահովեն բժշկական ծառայությունների մատչելիությունը, այդ թվում` կապված ընտանեկան պլանավորման հետ:

2. Սույն հոդվածի 1-ին մասի դրույթներից անկախ մասնակից պետությունները կանանց համար ապահովում են համապատասխան ծառայություններ` կապված հղիության, ծննդաբերության և հետծննդյան հետ` անհրաժեշտության դեպքում տրամադրելով անվճար ծառայություններ, ինչպես նաև համապատասխան սնունդ հղիության և կրծքով կերակրման ժամանակ:

ԿՆԽՎԿ 14-րդ հոդվածի 2-րդ մասի «բ» կետ.

Մասնակից պետությունները ձեռնարկում են համապատասխան բոլոր միջոցները` գյուղական վայրերում կանանց նկատմամբ խտրականությունը վերացնելու համար, որպեսզի կանանց և տղամարդկանց հավասարության հիման վրա ապահովվի նրանց մասնակցությունը գյուղական շրջանների զարգացմանն ու այդպիսի զարգացումից օգուտ ստանալուն, և, մասնավորապես, այդպիսի կանանց համար իրավունք են ապահովում` օգտվել համապատասխան բժշկական սպասարկումից, ներառյալ` ընտանեկան պլանավորման վերաբերյալ տեղեկություններ, խորհրդատվություն և ծառայություններ ստանալը:

ԵԻԿ 23-րդ հոդված.

1. Մասնակից պետություններն ընդունում են, որ մտավոր կամ ֆիզիկական ոչ լիարժեք երեխան պետք է վարի լիարժեք և արժանավայել կյանք այնպիսի պայմաններում, որոնք ապահովում են նրա արժանապատվությունը, նպաստում են ինքնավստահությանը և դյուրացնում են նրա ակտիվ մասնակցությունը հասարակական կյանքին:

2. Մասնակից պետություններն ընդունում են ոչ լիարժեք երեխայի` հատուկ հոգածության ենթակա լինելու իրավունքը, խրախուսում և, միջոցների առկայության դեպքում, դրա իրավունքն ունեցող երեխային և նրա մասին հոգ տանելու համար պատասխանատու անձանց ցույց են տալիս օգնություն, եթե այդ առթիվ խնդրանք է ներկայացվել և եթե դա համապատասխանում է երեխայի վիճակին, ծնողների կամ նրա նկատմամբ խնամք տանող այլ անձանց դրությանը:

3. Որպես ոչ լիարժեք երեխայի հատուկ կարիքների ճանաչում, սույն հոդվածի 2-րդ կետով նախատեսված օգնությունը նրան տրվում է ըստ հնարավորի անվճար, հաշվի առնելով ծնողների կամ երեխայի նկատմամբ խնամք տանող անձանց ֆինանսական միջոցները, և նպատակ ունի ոչ լիարժեք երեխայի համար ապահովել կրթություն, մասնագիտական պատրաստություն, բժշկական սպասարկում ստանալու, առողջությունը վերականգնելու, աշխատանքային գործունեության նախապատրաստվելու, հանգստի միջոցներից օգտվելու համար արդյունավետ հնարավորություն, որը կհանգեցնի երեխային առավել լիակատար սոցիալական կյանքում ընդգրկելուն և նրա անհատականության զարգացմանը, ներառյալ մշակութային և հոգևոր զարգացումը:

4. Մասնակից պետությունները միջազգային համագործակցության ոգով նպաստում են ոչ լիարժեք երեխաների բժշկական, հոգեբանական և ֆունկցիոնալ բուժման ու կանխարգելիչ առողջապահության բնագավառներում համապատասխան տեղեկատվության փոխանակմանը, ներառյալ վերականգնման, հանրակրթական և մասնագիտական պատրաստության մեթոդների մասին տեղեկատվության տարածումը և դրանց մատչելիության ապահովումը, որպեսզի մասնակից պետություններին թույլ տրվի բարելավել իրենց հնարավորություններն ու գիտելիքները և ընդլայնել իրենց փորձն այդ բնագավառում: Այդ կապակցությամբ հատուկ ուշադրություն պետք է դարձվի զարգացող երկրների պահանջներին:

ՄԱՄԿ 28-րդ հոդված.

Միգրանտ աշխատողները և նրանց ընտանիքի անդամները իրավունք ունեն համապատասխան երկրի քաղաքացիներին հավասար ստանալ ցանկացած բուժօգնություն, որը շտապ պահանջվում է նրանց կյանքը փրկելու կամ նրանց առողջությանը անուղղելի վնաս հասցնելուց խուսափելու համար: Նման անհետաձգելի բուժօգնությունը չպետք է մերժվի բնակվելու կամ աշխատելու հետ կապված որևէ անօրինականության պատճառով:

ՄԱՄԿ 43-րդ հոդված.

1. Միգրանտ աշխատողները գործատու պետության քաղաքացիների հետ միասին ունեն բուժման հավասարություն` կապված ե) սոցիալական և բժշկական ծառայությունների մատչելիության հետ` համապատասխան ծրագրերում մասնակցելու պահանջները բավարարելու դեպքում. 2. Մասնակից պետությունները պետք է խթանեն բուժման փաստացի հավասարություն ապահովելու պայմանները, որպեսզի թույլ տան միգրանտ աշխատողներին վայելել սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված իրավունքները, եթե նրանց բնակության պայմանները գործատու պետության արտոնմամբ բավարարում են համապատասխան պայմանները:

ՄԱՄԿ 45-րդ հոդվածի 1-ին մասի «գ» կետ.

1. Միգրանտ աշխատողների ընտանիքների անդամները գործատու պետության քաղաքացիների հետ միասին ունեն բուժման հավասարություն` կապված սոցիալական և բժշկական ծառայությունների մատչելիության հետ` համապատասխան ծրագրերում մասնակցելու պահանջները բավարարելու դեպքում:

ՀԻԿ 1-ին հոդված.

Սույն կոնվենցիայի նպատակն է խթանել, պաշտպանել և ապահովել մարդու իրավունքները և հիմնարար ազատությունները հաշմանդամություն ունեցող բոլոր անձանց և խթանել հարգանք նրանց բնորոշ արժանապատվության նկատմամբ:

ՀԻԿ 12-րդ հոդված.

1. Մասնակից պետությունները վերահաստատում են, որ հաշմանդամություն ունեցող անձինք ամենուր օրենքի առաջ ճանաչվելու իրավունք ունեն:

2. Մասնակից պետություններն ընդունում են, որ հաշմանդամություն ունեցող անձինք կյանքի բոլոր ոլորտներում օժտված են մյուսների հետ հավասար իրավունակությամբ:

3. Մասնակից պետությունները համապատասխան միջոցներ են ձեռնարկում հաշմանդամություն ունեցող անձանց կողմից իրենց իրավունակությունից օգտվելու համար անհրաժեշտ աջակցություն ապահովելու համար:

4. Մասնակից պետություններն ապահովում են, որպեսզի գործունակությունից իրավունակությունից օգտվելուն առնչվող բոլոր միջոցառումներն ապահովեն համապատասխան և արդյունավետ երաշխիքներ` մարդու իրավունքների միջազգային օրենքով նախատեսված կարգով համապատասխան չարաշահումները կանխելու համար:

ՀԻԿ 25-րդ հոդված.

Մասնակից պետություններն ընդունում են, որ հաշմանդամություն ունեցող անձինք իրավունք ունեն վայելել առողջության առավելագույնս հասանելի մակարդակի իրավունքը` առանց հաշմանդամության հիմքով խտրականության ենթարկվելու: Մասնակից պետությունները ձեռնարկում են բոլոր անհրաժեշտ միջոցները` հաշմանդամների համար ապահովելու բժշկական այնպիսի ծառայությունների մատչելիությունը, որոնք հաշվի են առնում սեռերի տարբերությունները, այդ թվում` առողջական վերականգնումը:

«Փախստականների կարգավիճակի մասին» կոնվենցիա 23-րդ հոդված.

Պայմանավորվող պետությունները հանրային օժանդակության և օգնության կապակցությամբ իրենց տարածքում օրինական կարգով բնակվող փախստականներին հատկացնում են նույն վերաբերմունքն, ինչ իրենց քաղաքացիներին:

«Առողջության իրավունքի մասին» խարտիայի 3-րդ հոդված.

Պետությունների պարտավորությունն է հիմնել այնպիսի բժշկական ծառայություններ, որոնք առկա են, հասանելի են և ձեռնտու յուրաքանչյուր անձի համար:

«Պացիենտների իրավունքների մասին» ՀԲԸ հռչակագրի 1-ին սկզբունք.

Յուրաքանչյուր ոք իրավունք ունի առանց խտրականության օգտվելու համապատասխան բուժօգնությունից:

ՊԿՄԱ հռչակագրի 4-րդ սկզբունք

Առողջապահական ծառայությունները պետք է մատչելի լինեն պացիենտներին` պայմանավորված նրանց վիճակով: Սա ներառում է ապահով, որակյալ և պատշաճ ծառայությունների, բուժման, կանխարգելիչ վերաբերմունքի և առողջության խթանման հետ կապված գործողությունների մատչելիությունը: Պետք է հոգ տանել, որպեսզի բոլոր պացիենտների համար` անկախ նրանց պայմաններից և սոցիալ-տնտեսական վիճակից, ապահովվի անհրաժեշտ ծառայությունների մատչելիությունը: Որպեսզի պացիենտները հասնեն կյանքի հնարավորինս լավագույն որակի, առողջապահությունը պետք է նպաստի պացիենտների զգալի պահանջների բավարարմանը և հաշվի առնի ոչ առողջական այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են կրթությունը, զբաղվածությունը և ընտանեկան խնդիրները, որոնք ազդում են բուժօգնության ընտրության և կառավարման նրանց մոտեցման վրա:

Փախստականների բուժօգնության հռչակագիր (Համաշխարհային բժշկական ընկերակցություն) [76]

Բժիշկները պարտավոր են տրամադրել պատշաճ բժշկական օգնություն` անկախ պացիենտի քաղաքացիական կամ քաղաքական կարգավիճակից, և կառավարությունները չպետք է խոչընդոտեն համապատասխան բուժում ստանալու պացիենտների իրավունքին, ինչպես նաև չպետք է միջամտեն բժիշկների պարտականության կատարմանը:

Բժիշկներին չի կարելի պարտադրել մասնակցելու ցանկացած այնպիսի պատժիչ կամ դատական գործողությանը, որը կապված է փախստականների կամ հարկադիր տեղահանվածների հետ կամ իրականացնելու բժշկական հիմնավորում չունեցող որևէ ախտորոշիչ այնպիսի միջոցառում կամ բուժում, ինչպիսիք են հանգստացնող միջոցները` նպաստելու համար երկրից վտարմանը կամ տեղահանմանը:

Բժիշկներին պետք է տրամադրել համապատասխան ժամանակ և բավարար միջոցներ` գնահատելու համար ապաստան փնտրող փախստականների ֆիզիկական և հոգեբանական վիճակը:

Նշում. խտրականությունից զերծ մնալու և բժշկական ծառայությունների հավասար մատչելիության իրավունք

ՄԱԿ-ի պայմանագրային մարմինները հաճախակի են քննադատել պետություններին կարիքավոր և խոցելի խմբերի համար բժշկական ծառայությունների հավասար մատչելիություն չապահովելու համար (հաճախ բավարար միջոցների բացակայության պատճառով): Այդ խմբերը ներառում են ծայրահեղ աղքատության մեջ բնակվող տեղացիներին [77], առանձին ազգության պատկանող փախստականներին [78], երեխաներին, ֆիզիկական և հոգեկան հաշմանդամություն ունեցող անձանց և տարեցներին [79], գյուղական վայրերում բնակվողներին, որտեղ բժշկական ծառայությունների և անձնակազմի աշխարհագրական բաժանումը ցույց է տալիս մեծ տարբերություն ի նպաստ քաղաքների [80]: Մի երկրում ՏՍՄԻԿ-ը ցավով նկատել է, որ բնակչության 90 տոկոսի համար բժշկական ծառայությունները մատչելի չեն [81]: Մեկ այլ դեպքում, պետությանը քննադատել է ցածր եկամուտ ունեցող պացիենտներին ցուցաբերված անհամապատասխան բուժօգնության համար և հորդորել աջակցել քրոնիկ և հոգեկան հիվանդների համար անհրաժեշտ թանկարժեք դեղամիջոցների տրամադրման հարցում [82]:

Պայմանագրային մարմինները շեշտել են, որ կարևոր է ապահովել, որպեսզի որոշակի հիվանդությամբ տառապողները, օրինակ` ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ վարակակիրները, խտրականության արդյունքում` խարանի չենթարկվեն [83]:

Բժշկական ծառայությունների մատչելիության անհավասարությունից տառապող երկու խմբերը շարունակում են մնալ կանայք և երիտասարդները, ինչը հաճախ հանգեցնում է մահացության բարձր ցուցանիշների [84]: Երկու խմբերն էլ, մասնավորապես` գյուղական վայրերում բնակվող կանայք [85], ինչպես նաև երեխաների առանձնակի խոցելի խմբերն, ինչպիսիք են աղջիկները, տեղացի երեխաները և աղքատության մեջ գտնվող երեխաները, հաճախ ենթարկվում են խտրականության բազմաթիվ դեպքերի, որոնք պահանջում են կոնկրետ հասցեագրված միջոցառումներ և բավականաչափ բյուջետային հատկացումներ [86]:

...


74. Տե՛ս, ՄԱԿ-ի Տնտեսական, սոցիալական և մշակութային իրավունքների կոմիտե (ՏՍՄԻԿ), Տնտեսական, սոցիալական և մշակութային իրավունքների կոմիտեի 14-րդ ընդհանուր մեկնաբանություն. Առողջության առավելագույնս հասանելի մակարդակի իրավունք (E/C.12/2004/4):
75. Տե՛ս, ՄԱԿ-ի Տնտեսական, սոցիալական և մշակութային իրավունքների կոմիտե (ՏՍՄԻԿ), Տնտեսական, սոցիալական և մշակութային իրավունքների կոմիտեի 16-րդ ընդհանուր մեկնաբանություն. տղամարդկանց և կանանց հավասար իրավունքը իրականացնելու բոլոր տնտեսական, սոցիալական և մշակութային իրավունքները (Տնտեսական, սոցիալական և մշակութային իրավունքների մասին միջազգային դաշնագրի 3-րդ հոդված) (E/C.12/2005/4):
76. Տե՛ս, Համաշխարհային բժշկական ընկերակցություն: Փախստականների բուժօգնության վերաբերյալ բանաձև`. http://www.wma.net/e/policy/m10.htm : Դիտվել է 2009 թվականի նոյեմբերի 22-ին:
77. Տե՛ս, ՄԱԿ-ի Ռասայական խտրականության վերացման կոմիտե (ՌԽՎԿ), Ռասայական խտրականության վերացման կոմիտեի եզրափակիչ դիտարկումներ, Բոլիվիա, 1996 (CERD/C/304/Add.10): Տե՛ս նաև, ՄԱԿ-ի Տնտեսական, սոցիալական և մշակութային իրավունքների կոմիտե (ՏՍՄԻԿ), Տնտեսական, սոցիալական և մշակութային իրավունքների կոմիտեի եզրափակիչ դիտարկումներ, Մեքսիկա, 1999: (E/C.12/1/Add.14) կետ 404, որտեղ պետությանը կոչ է արվում ավելի արդյունավետ միջոցներ ձեռնարկել` բժշկական հիմնական ծառայությունների մատչելիությունը բոլոր երեխաների, հատկապես գյուղական և հեռավոր բնակավայրերում ապրող տեղացի խմբերին պատկանողների համար ապահովելու և թերսնուցումը կանխելու նպատակով:
78. Տե՛ս, ՄԱԿ-ի Ռասայական խտրականության վերացման կոմիտե (ՌԽՎԿ), Ռասայական խտրականության վերացման կոմիտեի եզրափակիչ դիտարկումներ, Ճապոնիա, 2001: (A/56/18(SUPP) կետ 177` այլ ազգության փախստականների համեմատ` Հնդկաչին փախստականների նկատմամբ կիրառվում են բուժման տարբեր չափանիշներ:
79. Տե՛ս, ՄԱԿ-ի Տնտեսական, սոցիալական և մշակութային իրավունքների կոմիտե (ՏՍՄԻԿ), Տնտեսական, սոցիալական և մշակութային իրավունքների կոմիտեի եզրափակիչ դիտարկումներ, Ֆինլանդիա, 2000: (E/C.12/1/Add.52) կետեր 446 և 458` որոշ տեղական մարմինների կողմից բժշկական ծառայությունների տրամադրմանը բավարար միջոցների չհատկացման պատճառով տեղի է ունեցել բուժօգնության անհավասար տրամադրում` կախված բնակության վայրից:
80. Տե՛ս, ՏՍՄԻԿ ԵԴ Մալիի վերաբերյալ, ՏՍՄԻՄՄԴ, E/1995/22 (1994) 64 կետ 350: Տես նաև, Գվատեմալա, ՏՍՄԻՄՄԴ, E/1997/22 (1996) 29 կետ 134, Պարագվայ, ՏՍՄԻՄՄԴ, E/1997/22 (1996) 22 կետ 78` նույնպես նկատվել է շատ փոքրաթիվ բժշկական և կրտսեր բժշկական անձնակազմ ողջ երկրում: Տե՛ս նաև, Մոնղոլիա, E/2001/22 (2000) 53 կետ 273` առողջական իրավիճակի երկարատև վատթարացում և գյուղական վայրերում բոլորի համար բժշկական ծառայությունների մատչելիության բարձրացման անհրաժեշտություն:
81. Տե՛ս, ԵԴ Նեպալի վերաբերյալ, ՏՍՄԻՄՄԴ, E/2002/22 (2001) 83 կետ 543` կոմիտեն նշել է, որ ընթացիկ բուժօգնության ազգային 1997-2017թթ. ծրագրով` պետության դերը առողջապահության ազգային համակարգի մշակման գործում` կառուցվածքային համապատասխանեցման ծրագրերի համաձայն, նվազագույնի է հասցրած: Այն նաև նշել է, որ հոգգեկան առողջության ծառայությունը բավարար չէ և, որ հոգեկան առողջության ոչ մի համայնքային ծրագիր գոյություն չունի:
82. Տե՛ս, Եզրափակիչ դիտարկումներ Չինաստանի վերաբերյալ (E/C.12/1/ADD.107 (CESCR, 2005) կետ 87: Տես նաև Ռուսաստանի քննադատությունը` աղքատ շրջանների հիվանդանոցներում և կլինիկաներում կենսական դեղերի պահեստավորումը ձախողման համար (E/C.12/1/ADD.94 (CESCR, 2003), կետ 31:
83. Տե՛ս, ԿՆԽՎԿ ԵԴ Գվինեայի վերաբերյալ, A/56/38 մաս II (2001) 55 կետ 131 և ՏՍՄԻՄԴ ԵԴ Ռուսաստանի Դաշնության վերաբերյալ, E/2004/22 (2003) 64 կետ 504:
84. Տե՛ս, Պերու, ՏՍՄԻՄԴ, E/1998/22 (1997) 33 կատ 152: Տե՛ս նաև, Ուկրաինա, ՏՍՄԻՄՄԴ, E/2002/22 (2001) 78 կետեր 499 և 512` առավել խոցելի խմբերի, հատկապես կանանց և երեխաների առողջության և բժշկական ծառայությունների որակի անկում: Պետությանը կոչ է արվել ապահովել, որպեսզի առաջնային առողջության պահպանման ոլորտում իր պարտավորությունը իրականացվի համապատասխան միջոցներ հատկացնելու միջոցով և, որ բոլոր մարդկանց, հատկապես, առավել խոցելի խմբերի ներկայացուցիչների համար բժշկական ծառայությունները մատչելի լինեն:
85. Տե՛ս, ԿՆԽՎԿ ԵԴ Բուրկինա Ֆասոյի վերաբերյալ, A/55/38 մաս I (2000) 25 կետ 274:
86. Տե՛ս, ԵԻԿ ԵԴ Բոլիվիայի վերաբերյալ, ԵԻԿ/C/16 (1993) 13 կետեր 36 և 37:


...

« Նախորդ ենթավերնագիրը | Հաջորդ ենթավերնագիրը »




Ձեր մեկնաբանությունը

[ + Մեկնաբանել + ]



Մեկնաբանություններ դեռ չեն ստացվել: [ + + + ]




Մեկնաբանել

Տեքստ

Ձեր տվյալները

* Ձեր անունը

* Ձեր էլ. փոստը

* Պարտադիր դաշտեր

Միացնել հայերենը

Հիշել

Տեղեկացնել


Հակա-սփամ ծածկագիր


Ձեր մեկնաբանությունը կերեւա խմբագրի կողմից հաստատվելուց հետո: